Nationale herdenkingsdag van de slachtoffers van terrorisme – 11/03/2024

Geactualiseerd op 11 maart 2024

Twintig jaar geleden werd 11 maart door de Europese Unie uitgeroepen tot herdenkingsdag van de slachtoffers van terrorisme. De aanleiding betrof de gruwelijke aanslag in het treinstation van Atocha in Madrid op 11 maart 2004, waarbij 191 mensen het leven lieten en meer dan 2000 mensen gewond geraakten.

Sindsdien worden ieder jaar op deze dag alle slachtoffers van terroristische gruweldaden herdacht.

Volgens het EU-recht zijn terroristische misdrijven daden die worden gepleegd met als doel:

  • een bevolking ernstig angst aan te jagen;
  • de overheid of een internationale organisatie op onrechtmatige wijze te dwingen een handeling te verrichten of na te laten;
  • de politieke, constitutionele, economische of sociale basis­structuren van een land of een internationale organisatie ernstig te ontwrichten of te vernietigen.

Na de aanslagen op 11 september 2001 in New-York en Washington en de terreurdaad in Madrid op 11 maart 2004, kwam er binnen Europa een ruime beweging op gang om de strijd tegen het terrorisme te versterken.

Dit leidde in België tot de opmaak van een wet betreffende de analyse van de dreiging en de oprichting van het Coördinatieorgaan voor de dreigingsanalyse, beter bekend als OCAD. Dit orgaan verwerkt alle relevante informatie en inlichtingen over terrorisme, extremisme en problematische radicalisering.  Zij bepalen onder meer het dreigingsniveau voor België op een schaal van 1 tot 4 in functie van de ernst en de waarschijnlijkheid van de dreiging.

Specifiek rechten als slachtoffer van terrorisme  

In december 2023 werd door de Raad van de Europese Unie nogmaals het belang van de ondersteuning en erkenning van slachtoffers van terrorisme benadrukt. Het herdenken van de slachtoffers van terrorisme is essentieel, niet alleen voor hun herstel, maar ook voor het bevorderen van sociale cohesie en het verdedigen van democratische waarden.

Voorts wordt op dit moment op Europees niveau gewerkt aan een herziening van de richtlijn die minimumnormen oplegt voor de rechten, de ondersteuning en de bescherming van slachtoffers van strafbare feiten, hetgeen eveneens een wijziging zal inhouden van de rechten van slachtoffers van terreurdaden.

Slachtoffers van terrorisme krijgen langer de tijd om financiële hulp te vragen

Het Belgische slachtofferfonds (Commissie voor financiële hulp aan slachtoffers, afdeling Terrorisme) kan financiële hulp toekennen aan slachtoffers van terrorisme (en aan hun verwanten) onder bepaalde voorwaarden.

De termijn om een tussenkomst van het slachtofferfonds te vragen, bedroeg tot voor kort drie jaar.

Deze termijn bleek te kort, want slachtoffers vielen in praktijk door de duurtijd van het administratief kluwen vaak nog uit de boot.

Op 11 januari 2024 werden volgende wijzigingen aangekondigd die de toegang voor slachtoffers tot het fonds vereenvoudigen:

  • De termijn waarbinnen slachtoffers van opzettelijke gewelddaden en terrorisme een verzoek tot financiële hulp kunnen indienen, is verlengd van 3 naar 5 jaar.
  • De termijn voor minderjarige slachtoffers begint pas te lopen vanaf hun meerderjarigheid.
  • Voor slachtoffers van terrorisme wordt de termijn opgeschort op het moment dat zij zelf stappen ondernemen om langs eigen weg, bijvoorbeeld de verzekeraar, hun schade vergoed te krijgen.
  • Voor alle slachtoffers van erkende terreuraanslagen die (1) nog geen verzoek bij de commissie hebben ingediend of (2) een verzoek laattijdig hebben ingediend, is er een overgangsperiode voorzien van 18 maanden. Binnen deze periode, die ingaat vanaf de publicatie van de wet in het Belgisch Staatsblad, kunnen zij alsnog een verzoek indienen.

Bijkomende vragen?

Heeft u vragen over de inhoud van voormeld artikel, aarzel dan niet om contact op te nemen met ons op info@desdalex.be of maak eenvoudig een afspraak via onderstaande knop.

Meer artikels over strafrecht

Laatste Nieuws Update

ASSISEN. Burgerlijke partij ziet pizzamoord als een executie: “Met de loop tegen de schedel” Kris Luyckx had een tiental argumenten klaarliggen. “In die branche ben...

Lees verder

Kris Luyckx, advocaat van Jamal Ben Saddik

In een van de dossiers eist de bekende kickbokser Jamal Ben Saddik een schadevergoeding. “Door de aanslagen tegen zijn familie mocht hij zijn sportschool niet...

Lees verder