Wanneer heb ik recht op co-ouderschap?

Wanneer heb ik recht op co-ouderschap?

Als ouders beslissen om uit elkaar te gaan, eindigt het partnerschap maar het ouderschap blijft voortduren. Ouder ben je ten slotte voor het leven.

Tot 1995 sprak men over het hoederecht. Zo had de ene ouder beslissingsrecht over de kinderen en de andere ouder slechts een (beperkt) bezoekrecht.

Vanaf 1995 werd het gezamenlijk ouderlijk gezag na echtscheiding de regel. De wetgever opteerde ervoor om het gedeeld en gelijkwaardig ouderschap in de wet te schrijven.

Wat houdt co-ouderschap precies in?

Co-ouderschap biedt een juridisch kader waarbinnen de ex partners als gelijkwaardige ouders kunnen blijven functioneren, ondanks het beëindigen van hun relatie. Het betekent dat de kinderen een gelijkmatig verdeelde huisvesting hebben en regelmatig bij zowel de vader als de moeder verblijven.

Wat gebeurt er met het ouderlijk gezag bij co-ouderschap?

Bij co-ouderschap behouden beide ouders het gezamenlijk ouderlijk gezag over de kinderen. Dit betekent dat beide ouders verantwoordelijk zijn voor belangrijke beslissingen zoals:

  • waar het kind naar school gaat
  • welke hobby’s het kind uitoefent
  • welke medische behandelingen er mogen worden toegepast
  • waar het kind zal verblijven

Aan beide ouders komt ook het recht toe om het kind op te voeden waarbij men waarden en normen doorgeeft. Slechts in zeer uitzonderlijke gevallen ontneemt men dit recht aan een ouder. De andere ouder neemt dan exclusief het ouderlijk gezag over het kind waar.

Verblijfsco-ouderschap

In de praktijk stellen wij vast dat de meeste discussies worden gevoerd over “verblijfsco-ouderschap”. Van zodra ouders beslissen dat ze de relatie beëindigen, is een belangrijk punt de verblijfsregeling van het kind. Waar gaat het kind ten slotte verblijven?

Bij “verblijfsco-ouderschap” verblijft het kind evenveel bij mama als bij papa. Dit gaat van een klassieke week-om-week regeling tot een wissel om de 2 dagen. “Verblijfsco-ouderschap” is de wettelijke regel maar uitzonderingen zijn uiteraard steeds mogelijk.

Wat gebeurt er als de ouders het niet eens kunnen worden over de verblijfsregeling?

Wanneer de ouders het niet eens zijn over belangrijke beslissingen of over de opvoeding van het kind, neemt de familierechtbank een beslissing in hun plaats. Het komt aan de familierechter toe om de argumenten van beide partijen na te gaan en een verblijfsregeling op maat uit te werken. Een afwijking van “verblijfsco-ouderschap” is mogelijk wanneer de ouders bijvoorbeeld zeer ver uit elkaar wonen of wanneer één van de ouders voortdurend in het buitenland verblijft voor zijn/haar werk en niet in staat is om voor de kinderen te zorgen.

Gelijkwaardig ouderschap in de wet

In België is co-ouderschap na een scheiding of relatiebreuk een veelvoorkomende regeling. Bijna de helft van de kinderen in Vlaanderen verblijft evenveel bij elk van de ouders. Sinds 2006 zijn rechters verplicht om co-ouderschap als eerste optie te overwegen wanneer ouders geen consensus kunnen bereiken over de verblijfsregeling.

Verschillen tussen landen

De week-om-weekregeling, waarbij het kind evenveel tijd doorbrengt bij beide ouders, is de meest gebruikelijke vorm van co-ouderschap in België. Dit komt vaker voor bij kinderen tussen 6 en 12 jaar. De regeling kan echter variëren en uitzonderingen zijn mogelijk. In Zweden is de week-om-weekregeling zelfs de norm, met 56,2 procent van de koppels die deze regeling kiezen na een scheiding. België staat op de vierde plaats, na Denemarken (37,9 procent) en Frankrijk (31,4 procent).

Co-ouderschap en de sociale norm

Het is belangrijk op te merken dat co-ouderschap niet automatisch inhoudt dat beide ouders evenveel bijdragen aan de opvoeding van het kind. In België zijn er nog steeds meer kinderen die na een scheiding alleen bij de moeder verblijven. Dit kan worden beïnvloed door verschillende factoren, zoals sociale normen en de economische draagkracht van de ouders. Ouders die scheiden maken zelf de keuze voor co-ouderschap, vaak hoogopgeleide ouders die aan het werk zijn.

Voordelen van co-ouderschap

Co-ouderschap heeft voordelen voor zowel de kinderen als de ouders. Onderzoek toont aan dat kinderen met co-ouderschap een goede band kunnen opbouwen met beide ouders en dat meer dan 90 procent van deze kinderen gezond en wel is. Voor moeders biedt co-ouderschap meer tijd voor een baan, een verbeterde financiële situatie en een grotere kans om een nieuwe partner te vinden. Voor vaders zijn er minder opvallende verschillen.

fiscaal co ouderschap

Fiscaal co-ouderschap is een belangrijk aspect bij het regelen van co-ouderschap na een scheiding of relatiebreuk. Het heeft betrekking op de fiscale voordelen en verplichtingen die gepaard gaan met de gedeelde opvoeding en zorg voor de kinderen.

Bij fiscaal co-ouderschap kunnen beide ouders aanspraak maken op bepaalde belastingvoordelen, zoals de verdeling van de belastingvrije som en het recht om de kinderen ten laste te nemen bij het berekenen van het belastbaar inkomen.

Zo mag bijvoorbeeld elke ouder, onder bepaalde voorwaarden, zijn kosten voor kinderopvang voor kinderen jonger dan 14 jaar (of 21 jaar indien het kind een zware beperking heeft), aftrekken.

fiscaal co-ouderschap leidt tot een vermindering van de belastingdruk voor beide ouders. Het vereist wel dat er een overeenkomst is tussen de ouders waarin de regeling van co-ouderschap is vastgelegd en dat de kinderen een gelijkmatig verdeeld verblijf hebben bij beide ouders.

Het is belangrijk om op de hoogte te zijn van de specifieke fiscale regels en vereisten met betrekking tot fiscaal co-ouderschap. Het raadplegen van een specialist op het gebied van familierecht kan helpen om een goed inzicht te krijgen in de fiscale implicaties van co-ouderschap en om ervoor te zorgen dat beide ouders optimaal gebruik kunnen maken van de beschikbare belastingvoordelen.

Wat zijn de nadelen van fiscaal co-ouderschap?

Hoewel fiscaal co-ouderschap voordelen kan bieden, zijn er ook enkele mogelijke nadelen waar ouders rekening mee moeten houden:

  1. Inkomensverdeling: Fiscaal co-ouderschap kan leiden tot een minder gunstige verdeling van het gezinsinkomen tussen de ouders. Als één ouder aanzienlijk meer verdient dan de andere ouder, kan het fiscale voordeel van het co-ouderschap leiden tot een ongelijke verdeling van de belastingvoordelen.
  2. Administratieve complexiteit: Het beheren van fiscaal co-ouderschap kan administratief complex zijn. Ouders moeten nauwkeurige administratie bijhouden van kosten en uitgaven met betrekking tot de kinderen, inclusief kinderopvangkosten, schooluitgaven en medische kosten. Dit kan extra tijd en inspanning vergen.
  3. Minder belastingvoordelen bij één ouder: In sommige gevallen kan fiscaal co-ouderschap resulteren in minder belastingvoordelen voor één ouder, vooral als die ouder een lager inkomen heeft of bepaalde fiscale voordelen misloopt die gekoppeld zijn aan het hebben van de kinderen als ‘ten laste’.
  4. Coördinatie en communicatie: Fiscaal co-ouderschap vereist goede communicatie en coördinatie tussen de ouders, vooral bij het vaststellen van wie welke kosten kan aftrekken en bij het invullen van belastingaangiften. Conflicten of gebrek aan samenwerking tussen de ouders kunnen leiden tot extra stress en complicaties.

Juridische aspecten en familierechtbank

Als ouders het niet eens kunnen worden over belangrijke beslissingen of de opvoeding van het kind, kan de familierechtbank een beslissing nemen in hun plaats. De familierechter zal de argumenten van beide ouders onderzoeken en een verblijfsregeling op maat uitwerken. In sommige gevallen kan er worden afgeweken van de standaard co-ouderschapsregeling, bijvoorbeeld als de ouders ver uit elkaar wonen of als een van de ouders voortdurend in het buitenland verblijft vanwege werk en daardoor niet in staat is om voor de kinderen te zorgen.

Nog bijkomende vragen?

Hoewel het co-ouderschap na een scheiding uitdagend kan zijn, is het streven naar een goede communicatie en samenwerking tussen de ex partners essentieel om het welzijn van de kinderen te waarborgen en een stabiele omgeving te creëren waarin zij kunnen opgroeien. In het geval dat u hier ondersteuning bij wenst, kan u steeds contact opnemen met de advocaten van het team familierecht.

Wist u dat we nu ook eerstelijnsadvies bieden via onze webshop? Zowel fysiek als digitaal!

Webshop

Meer artikels over familierecht

Dag van het huwelijk

Iedereen kent wel het zilveren (25), gouden (50) of zelfs de diamanten (60) huwelijksverjaardag. Ieder jaar vieren vele koppels hun huwelijksverjaardag, maar de “dag van...

Lees verder

Laatste Nieuws Update

Advocate waarschuwt voor 5 dure fouten tijdens een scheiding: “Wat heb je aan 5.000 euro ‘winst’ als je evenveel aan de notaris betaalt?” familierechtadvocate Mr....

Lees verder